Памер шрыфту
A- A+
Iнтэрвал памiж лiтарамі
Каляровая схема
A A A A
Дадаткова

Полезная информация

Радавод Беларускага прафесійнага саюза работнікаў адукацыі і навукі бярэ свой пачатак у канцы ХІХ – пачатку ХХ стагоддзя.

У гэты перыяд ствараліся, аказвалі неабходную дапамогу педагогам (грашовую, у тым ліку на лячэнне, аздараўленне, прафесійную адукацыю дзяцей настаўнікаў, прадастаўленне ім інтэрната на час навучання, арганізацыя санаторнага лячэння педагогаў і інш.) таварыства ўзаемадапамогі настаўнікаў народных вучылішчаў Віленскай (1899 год) , Віцебскай (1897), Гродзенскай (1899), Мінскай (1901) і Магілёўскай (1900) губерняў.

Неабходнасць кансалідацыі настаўніцтва падштурхнулі да правядзення ў 1903 годзе Усерасійскага З'езда настаўніцкіх таварыстваў узаемадапамогі. У мэтах паляпшэння ўмоў працы настаўнікаў, павышэння іх адукацыйнага ўзроўню і ўмацавання настаўніцкіх аб'яднанняў на З'ездзе было прынята рашэнне аб падрыхтоўцы Статута Усерасійскага саюза настаўніцкіх таварыстваў.

Працэс развіцця прафсаюзнага руху ў асяроддзі педагогаў актывізаваўся пад уплывам які расце працоўнага руху, на грэбні драматычных падзей першай рэвалюцыі ў Расіі. У 1905 годзе на Устаноўчым з'ездзе было абвешчана стварэнне Усерасійскага саюза настаўнікаў і дзеячаў па народнай адукацыі. Фактычна быў створаны Прафесійны саюз.

Усплёск актыўнасці прафесійнага руху педагогаў Беларусі прыпаў на 1906 год.

Да канца мая 1907 года на тэрыторыі пяці губерняў Беларусі існаваў 101 прафсаюз, які аб'ядноўваў 14533 члены.

Аж да 1917 года прафесійныя аб'яднанні педагогаў мелі схаваныя формы (педагагічныя таварыствы, касы ўзаемадапамогі), таму нярэдка закрываліся ўладамі пры першым жа падазрэнні на нелегальную дзейнасць.

У галіновым прафсаюзным летазлічэнні рубежнымі, адпраўнымі сталі дзве значныя падзеі: у ліпені 1919 года было арганізацыйна аформлена стварэнне Усерасійскага саюза работнікаў асветы і сацыялістычнай культуры. Восенню 1920 г. у г. Мінску было створана Часовае праўленне саюза работнікаў асветы і сацыялістычнай культуры, яно правяло падрыхтоўчую работу па скліканні з'езда, які адбыўся 8 - 11 студзеня 1921 года. Менавіта ад гэтага з'езда фактычна вядзецца адлік гісторыі галіновага прафсаюза работнікаў адукацыі.

З 1922 па 1934 год прафсаюз працаўнікоў асветы аб'ядноўваў працаўнікоў школ, дзіцячых садоў, дзіцячых хат, навуковых устаноў, ВНУ і палітпрасветуустаноў. У гэтыя гады прафсаюз актыўна ўдзельнічае ў станаўленні і развіцці айчыннай сістэмы адукацыі, выхавання, у паэтапным ажыццяўленні ўсенавучання, ліквідацыі масавай непісьменнасці, ажыццяўленні культурнай рэвалюцыі. У 1931 годзе за поспехі ў справе адукацыі, актыўны ўдзел у ліквідацыі непісьменнасці і малапісьменнасці прафсаюз быў узнагароджаны рэспубліканскім ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.

У 1934 годзе прафсаюз работнікаў асветы быў разбуйнены і замест яго ўтвораны 8 самастойных прафсаюзаў: работнікаў пачатковых і сярэдніх школ РСФСР, Беларусі, Украіны, Закаўказзя, Сярэдняй Азіі, вышэйшай школы і навуковых устаноў, работнікаў дашкольных устаноў, работнікаў палітпрасветустаноў.

Галіновы прафсаюз пры любых рэарганізацыях не ўпускаў галоўнае: усяляк садзейнічаў развіццю і ўдасканаленню сістэмы адукацыі, паляпшэнню аховы здароўя, умоў працы і побыту, павышэнню ўзроўню дабрабыту работнікаў галіны. Функцыі, выкананыя прафсаюзам, прадстаўленыя яму вельмі шырокія паўнамоцтвы служылі менавіта гэтым высокім мэтам. Вернасць ім ён даказаў і ў цяжкі час Вялікай Айчыннай вайны. Члены галіновага прафсаюза ў той перыяд лічылі сябе не па форме, а па сутнасці "мабілізаванымі і прызванымі".

Пасля вызвалення рэспублікі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў найпершай справай для прафсаюза стала адраджэнне сістэмы адукацыі. Прафсаюз актыўна ўключыўся ў работу па аднаўленні сістэмы адукацыі, павышэнні кваліфікацыі настаўнікаў, выяўленні і аказанні дапамогі дзецям-сіротам, паўсіротам. Асаблівая ўвага звернута на своечасовасць выплаты заработнай платы, забеспячэнне спецадзеннем, будаўніцтва жылля для настаўнікаў, кадравае забеспячэнне, матэрыяльна-тэхнічны стан навучальных устаноў, якія часта размяшчаліся ў наёмных памяшканнях, абкамамі прафсаюза прымаюцца рашэнні аб будаўніцтве школ метадам народнай будоўлі.

У 1948 годзе дзеля найхутчэйшага аднаўлення і развіцця народнай адукацыі адбываецца аб'яднанне прафсаюза работнікаў пачатковых і сярэдніх школ з прафсаюзам работнікаў дашкольных устаноў, а ў 1956 годзе прафсаюз быў перайменаваны ў прафсаюз работнікаў асветы.

У кастрычніку 1957 года прафсаюзы асветы ўсіх рэспубалік СССР аб'ядналіся ў адзіны прафсаюз, у які ўвайшлі таксама работнікі вышэйшай школы і навуковых устаноў. Прафсаюз пачаў называцца прафсаюзам работнікаў асветы, вышэйшай школы і навуковых устаноў Беларускай ССР. Ён унёс дастойны ўклад у агульнадзяржаўную, усенародную справу адраджэння, развіцця і ўдасканалення сістэмы адукацыі і выхавання падрастаючых пакаленняў. Шмат у чым дзякуючы творчым намаганням і высокаму прафесіяналу

Правы сябраў прафсаюзу

Член Прафсаюза мае права:

на абарону працоўных і сацыяльна-эканамічных правоў і законных інтарэсаў у органах дзяржаўнага кіравання, мясцовых выканаўчых і распарадчых органах, судах розных інстанцый;

на зварот у выбарныя органы Прафсаюза па дапамогу з пытаннямі, заявамі і прапановамі, патрабаваць адказу па сутнасці звароту ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь;

абмяркоўваць на прафсаюзных сходах канферэнцыях, пасяджэннях выбарных органаў пытанні статутнай дзейнасці і работы выбарных органаў, карыстацца інфармацыяй аб дзейнасці прафсаюзных арганізацый і прафсаюзных органаў, уносіць прапановы, выказваць і адстойваць сваё меркаванне, удзельнічаць у выпрацоўцы рашэнняў і іх рэалізацыі;

абіраць і быць абраным у склад выбарных органаў Прафсаюза па дасягненні 18 гадоў;

прысутнічаць на пасяджэннях выбарчага органа Прафсаюза пры абмеркаванні пытанняў, якія закранаюць яго інтарэсы;

атрымліваць бясплатную юрыдычную дапамогу і кансультацыі ў прафсаюзных органах па пытаннях, якія адносяцца да кампетэнцыі Прафсаюза;

пры неабходнасці атрымліваць матэрыяльную дапамогу са сродкаў прафбюджэту па рашэнню адпаведнага прафсаюзнага органа;

на заахвочванне за актыўны ўдзел у грамадскім жыцці па рашэнні адпаведнага прафсаюзнага органа;

карыстацца правамі і льготамі, прадстаўленымі пагадненнямі і калектыўным дагаворам.

Абавязкі сябраў прафсаюза

Член прафсаюза абавязаны:

выконваць гэты Статут і ўдзельнічаць у рабоце пярвічнай арганізацыі, выконваць рашэнні і даручэнні прафсаюзных органаў і арганізацый; своечасова ва ўстаноўленым памеры выплачваць членскія ўзносы; выконваць умовы пагадненняў і калектыўнай дамовы;

клапаціцца аб аўтарытэце Прафсаюза, не дапускаць дзеянняў, якія наносяць яму шкоду;

праяўляць салідарнасць і аказваць падтрымку членам Прафсаюза, прафсаюзным арганізацыям, іншым прафсаюзам у агульных дзеяннях па абароне працоўных, сацыяльна-эканамічных правоў і законных інтарэсаў працоўных. 3} а невыкананне Статута да члена Прафсаюза могуць быць прыменены наступныя меры грамадскага ўздзеяння: папярэджанне, выключэнне з Прафсаюза. Шапыт аб прымяненні спагнання да члена Прафсаюза вырашаецца прафсаюзным сходам прафгрупы, першаснай арганізацыі або адпаведным выбарным органам у яго прысутнасці. У выпадку яго адмовы прысутнічаць на сходзе або пасяджэнні выбарчага органа без уважлівых прычын гэтае пытанне можа вырашацца ў яго адсутнасці. У гэтым выпадку аб прынятым рашэнні яму паведамляецца ў пісьмовай форме.

Сяброўства ў Прафсаюзе спыняецца ў выпадку добраахвотнага выхаду або выключэння з Прафсаюза. Заява аб добраахвотным выхадзе і пытанне аб выключэнні з Прафсаюза разглядаецца прафсаюзным органам, які прымае адпаведнае рашэнне. Член Прафсаюза можа быць выключаны за:

грубае парушэнне гэтага Статута;

сістэматычнае невыкананне рашэнняў, пастаноў або даручэнняў прафсаюзных органаў і іх кіраўнікоў у межах іх кампетэнцыі;

нявыплату на працягу трох месяцаў членскіх узносаў без уважлівай прычыны;

здзяйсненне дзеяння, які супярэчыць мэтам і прынцыпам Прафсаюза. 1Рашэнне аб выключэнні члена з Прафсаюза прымаецца ў яго прысутнасці адпаведным прафсаюзным органам. У выпадку адмовы сябра Прафсаюза прысутнічаць без уважлівых прычын пытанне можа разглядацца без яго ўдзелу. У гэтым выпадку аб прынятым рашэнні яму паведамляецца ў пісьмовай форме. Выключаны член Прафсаюза мае права абскардзіць рашэнне ў вышэйстаячы прафсаюзны орган у месячны тэрмін пасля выключэння.

Выключаны з Прафсаюза можа быць зноў прыняты ў яго члены, але не раней, чым праз шэсць месяцаў пасля выключэння, калі гэты тэрмін не скарочаны ў індывідуальным парадку адпаведным прафсаюзным органам. Выбыўшаму або выключанаму з Прафсаюза сума выплачаных членскіх узносаў не вяртаецца.

Права и обязанности членов профсоюза

разгарнуць » / « згарнуць

Белорусский профсоюз работников образования и науки: история и современность

разгарнуць » / « згарнуць

Раздзелы сайта